Cash pooling a obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej
Cash pooling a obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej

Cash pooling to sposób zarządzania finansami opracowany z myślą o przedsiębiorstwach dysponujących rozbudowaną strukturą organizacyjną oraz działających w ramach grup kapitałowych. Podmioty te mogą różnić się pod względem zapotrzebowania na kapitał zewnętrzny. Cash pooling stanowi dobrą alternatywę dla kredytu, ponieważ pozwala na wykorzystanie naturalnych różnic między przedsiębiorstwami funkcjonującymi w ramach jednej grupy kapitałowej.


Jak działa cash pooling?

Cash pooling opiera się przede wszystkim na pokrywaniu niedoborów pieniężnych jednej spółki z nadwyżek, które wypracowuje inna spółka należąca do grupy. Mechanizm ten polega na przesyłaniu środków na wspólne konto, zarządzane przez tzw. pool leadera. Jego zadaniem jest rozplanowanie posiadanych zasobów pieniężnych w taki sposób, aby pokryte zostały wszystkie ewentualne braki.

Pool leaderem może być zarówno bank, jak i podmiot wchodzący w skład danej grupy kapitałowej. Rozdzielanie środków określa się mianem kompensaty sald i może być przeprowadzane na dwa sposoby. Pierwszy z nich to zero balancing cash pooling, czyli koncentracja zasobów na rachunku. W tym przypadku dochodzi do rzeczywistego transferu pieniędzy między rachunkami grupy kapitałowej, czyli przesyłaniu nadwyżki z kont spółek na wspólne konto oraz ich rozdzieleniu na konta z niedoborami.

Druga metoda to national cash pooling, polegająca na kompensowaniu odsetek poprzez wirtualne przesyłanie środków. W tym przypadku stosuje się naliczanie odsetek w oparciu o całkowity bilans podmiotów uczestniczących w cash poolingu.

Czy cash pooling to pożyczka?

W przypadku darowizny lub pożyczki może wystąpić konieczność zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Cash pooling zorganizowany jest w taki sposób, aby środki najpierw gromadzone były na jednym koncie. Ich przesyłanie do poszczególnych podmiotów nie pozwala zatem na jednoznaczne stwierdzenie, że proces ten odbywa się w ramach pożyczki lub darowizny. Nie występuje w tym przypadku żadna określona kwota oraz deklaracja jej zwrotu, co stanowi nieodłączony element takiej umowy.

Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że żaden z podmiotów uczestniczących w transakcji nie ma świadomości pochodzenia oraz przeznaczenia przesyłanych środków. Z tego względu przedsiębiorcy funkcjonujący jako strony umowy cash poolingu nie są zobowiązani do opłacania żadnego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Cash pooling a przepisy prawne

Cash pooling to mechanizm funkcjonujący w wielu krajach, z którego powszechnie korzystają grupy kapitałowe. W polskim prawie nie występują praktycznie żadne kompleksowe regulacje, które dotyczą tej metody zarządzania finansami. W rozporządzeniu Rady Ministrów znajduje się jedynie pośrednie odniesienie, nakładające obowiązek informowania Narodowego Banku Polskiego o zawieraniu kontraktów tego typu oraz składaniu kwartalnych sprawozdań dotyczących ich wykonania.

Według art. 93a Ustawy w Prawie bankowym, bank może zawrzeć umowę polegającą na stosowaniu skonsolidowanego oprocentowania dla środków gromadzonych na rachunkach spółek tworzących podatkową grupę kapitałową oraz udzielonych im pożyczek pieniężnych i kredytów. Ze względu na brak bardziej szczegółowych regulacji, przy kształtowaniu cash poolingu należy korzystać z przepisów o swobodzie umów i wstąpieniu w prawa zaspokojonego wierzyciela.

Cash pooling a obowiązek dokumentacyjny

Obowiązek dokumentacyjny dotyczy podmiotów, które dokonują transakcji z podmiotami powiązanymi lub rezydentami krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową. Wzajemne relacje podmiotów korzystających z cash poolingu nie mogą być uznane za transakcję, dlatego teoretycznie z tytułu uczestnictwa w takim systemie nie zachodzi obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej. Sytuacja wygląda podobnie w przypadku wypłaty odsetek między powiązanymi podmiotami.

Interpretacja z 5 listopada 2013 roku dotycząca cash poolingu w zakresie cen transferowych zawiera jednak stwierdzenie, że obowiązek udokumentowania transakcji nie wyłącza podmiotów powiązanych w ramach takiego działania. Dokumentacja powinna zawierać informacje pozwalające na ocenę, że podatnik osiąga wyższe korzyści w stosunku do lokowania lub pożyczki środków finansowych od firm niepowiązanych. Z treści musi też wynikać ekwiwalentny charakter umowy oraz fakt spełnienia definicji pożyczki, a tym samym transakcji w ramach omawianej regulacji.

Cash pooling a sporządzanie dokumentacji podatkowej

Uczestnictwo w systemie cash poolingu wymaga od spółki spełnienia obowiązku dokumentacyjnego, który wynika z art. 9a Ustawy CIT - jeżeli transakcje między uczestnikami przekraczają w danym roku podatkowym wartości podane wart. 9a ust. 2 tej ustawy. W praktyce oznacza to, że obowiązek dokumentacyjny musi być określany w zależności od konstrukcji umowy zawartej między podmiotami oraz jej specyfiki względem warunków rynkowych.

Organy podatkowe nie mają jednak jednoznacznej postawy w tej sprawie, co wiąże się z wieloma niejasnościami w kwestii obowiązków formalnych oraz opodatkowania spółek korzystających z cash poolingu.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl