Podmioty powiązane - rodzaje powiązań pomiędzy podmiotami w cenach transferowych
Podmioty powiązane - rodzaje powiązań pomiędzy podmiotami w cenach transferowych

Zacznijmy od krótkiej definicji tego, czym tak właściwie są podmioty powiązane. Została ona umieszczona w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. To właśnie w niej możemy znaleźć dokładne wyjaśnienia, czym są takie podmioty i kiedy mamy z nimi do czynienia. W razie wątpliwości warto jest sięgnąć po tę ustawę po to, by znaleźć wszystkie informacje u samego źródła. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podmiotom powiązanym oraz rodzajami powiązań, jakie mogą wystąpić pomiędzy podmiotami.


Co należy rozumieć jako podmioty powiązane?

Podmioty, z których jeden podmiot wywiera znaczący wpływ na inny podmiot to właśnie podmioty powiązane. Warto tutaj wyjaśnić odrobinę więcej, bo taka definicja z pewnością niewiele powie laikowi. Podmiotami powiązanymi mogą być małżonkowie, krewni i powinowaci do drugiego stopnia. Mogą nimi też być spółki niemające osobowości prawnej i ich wspólnicy, a także podatnik i jego zagraniczny zakład. W tych wszystkich przypadkach możemy mówić o oczywistych powiązaniach i o tym, że pomiędzy podmiotami występują dość jasne związki. Mówiąc jeszcze prościej - jeśli mąż jest w zarządzie jednej spółki, a żona ma udziały większościowe w drugiej spółce - to oba te podmioty są ze sobą powiązane, a zawierane pomiędzy nimi interesy powinny być pod szczególną kontrolą.

Co to są ceny transferowe?

Ceny transferowe występują pomiędzy przedsiębiorstwami powiązanymi. Ich pojawienie się może być równoznaczne z obowiązkiem sporządzenia dodatkowej dokumentacji. Ma ona być dowodem na to, że pomiędzy podmiotami powiązanymi nie dochodzi do wymiany dóbr po cenach, które nie są zgodne z cenami rynkowymi. Takie działania mogłyby prowadzić do nadużyć, więc organy podatkowe kontrolują transakcję oraz ich poprawność. W czasie prowadzenia kontroli podatnik może zostać wezwany do przedstawienia dokumentacji cen transferowych. Zazwyczaj podatnik dostaje na to 7 dni. To bardzo mało czasu na przygotowanie takiej dokumentacji. Zwłaszcza że zgodnie z przepisami, które obowiązują od 2019 roku, podatnik musi udowodnić, że ceny transferowe nie są niższe od tych rynkowych. Najlepiej jest więc na bieżąco prowadzić dokumentację i nie dopuścić do powstania w niej zaległości.

W przypadku, gdy dokumentacja nie zostanie przekazana organowi podatkowemu w terminie, zostanie przekazana, ale niekompletna lub też organ podatkowy wykaże nieprawidłowości w niej - to podmiot musi liczyć się z sankcjami. Tutaj trzeba wiedzieć, że sankcji jest całkiem dużo - od zapłaty różnicy w podatku z odsetkami i dodatkowym obowiązkiem podatkowym wynoszącym aż 10%, 20% lub 30%, poprzez sankcje karno-skarbowe np. karę 720 stawek dziennych, aż po 10 lat pozbawienia wolności w przypadku udowodnienia działania na szkodę spółki.

Podmioty powiązane - typy powiązań

Są trzy typy powiązań pomiędzy podmiotami. Pierwsze z nich to powiązania kapitałowe. Występują one wtedy, gdy jedna z osób lub jeden z kontrahentów ma minimum 5% wszystkich praw głosu w drugim podmiocie. Osoba taka może też dysponować prawem głosu bezpośrednio lub pośrednio. Definicję tę możemy też uprościć - powiązanie pojawia się, gdy jeden podmiot posiada udziały w kapitale drugiego podmiotu.

Drugim rodzajem powiązań są powiązania osobowe. Występują one wtedy, gdy jedna osoba łączy funkcję członka zarządy i rady nadzorczej (albo jakiejkolwiek innej funkcji kierowniczej) w dwóch różnych podmiotach. W tym typie powiązań mieści się też sytuacja, gdy osoba zarządza jednym podmiotem, a w drugim ma udziały wynoszące co najmniej 5%. W tym wypadku mówi się o udziale w zarządzaniu i kontroli.

Trzecim i ostatnim typem powiązań są powiązania rodzinne. Występują one pomiędzy osobami, które są ze sobą spokrewnione lub spowinowacone. Dotyczy to pokrewieństwa do dwóch pokoleń. Jest to istotne w momencie, gdy osoby np. rodzeństwo lub małżeństwo, sprawują funkcje albo posiadają udziały w dwóch różnych podmiotach, które przeprowadzają ze sobą transakcje.

Skąd wiedzieć, że zaistniał obowiązek dokumentacyjny?

Wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie nawet sprawy z tego, że są objęci obowiązkiem dokumentacyjnym. W związku z tym nie przygotowują dokumentów i mogą być bardzo nieprzyjemnie zaskoczeni, gdy dojdzie do kontroli skarbowej. Identyfikacja zaistnienia obowiązku dokumentacyjnego następuje w aż trzech następujących po sobie etapach. Pierwszym z nich jest analiza powiązań z innymi podmiotami.

Na początek trzeba stwierdzić, czy w ogóle podmiotu są ze sobą powiązane. Jeśli nie ma powiązań, to już w tym miejscu możemy zrezygnować z dalszego badania obowiązku dokumentacyjnego. Brak powiązań jest równoznaczny z brakiem wystąpienia cen transferowych. Jeśli potwierdzi się obecność powiązań, to identyfikuje się transakcje lub interesy, jakie są pomiędzy nimi przeprowadzane. Ostatni krok to badania czy transakcje z podmiotami powiązanymi przekroczyły próg wartościowy wskazany w ustawach o podatkach dochodowych. W takim wypadku konieczne jest stworzenie odpowiedniej dokumentacji oraz gotowość do jej zaprezentowania w razie wezwania przez organ podatkowy.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl